Zagreb – Orta Avrupa’nın Bohem Kenti

Dokuz yüz yıllık Zagreb, Avusturya – Macaristan – İtalya karışımı mimari yapısını, sanat galerileri, müzeler, küçük ve sevimli butikler, konuşan duvarlar, sokak konserleri, açık hava kahveleri ve çeşit çeşit gaz lambaları tamamlıyor. Zagreb’in sokaklarında yürüyorum. Bazen yolumu kaybediyorum… Ancak kaybolmak da ayrı bir zevktir.

Zagreb

Dolaşıyorum, büyük mağazalar kapanmış. Vitrinlerdeki binlerce kıyafet, ayakkabı, oyuncak donup öyle kalmış. Sabah olunca kent olağan yaşamına tekrar başlayacak. Tüm işyerleri açılacak ve insanlarla buralar dolacak. Duraklarında otobüsler duracak. Trenler farklı istikametlere doğru hareket edecek. İşçiler fabrikalarda ter dökecek, istasyonlara uykulu yolcular gelecek. Zagreb yeni bir gün yaşayacak.

Medvednica Dağı’nın eteğinde kurulan Zagreb, Sava Nehri ile sıkı sıkı kucaklaşmış. Şehrin merkezinden uzaklaştıkça uzun ve aynı zamanda çirkin toplu konutlar kendini gösteriyor. Tüm kentin kaldırımlarında Avrupa kültürünün vazgeçilmez tenteli, kırmızı örtülü ufak renkli masalı sokak kahveleri yer alıyor.

Zagreb Katedrali

Zagreb, Kaptol ve Gradec isimli iki köyün karşılıklı gelişmesi ile kurulmuş. Katedralin önündeki meydan çeşmesinin melek heykelleri sanki konukları selamlıyor. Sakin ve güzel bir gün… Bu meydan yuvarlak, gökyüzü yuvarlak, dünya da bir bakıma yuvarlak sayılır. Rüzgâr da en güçlü olduğu an hortuma dönüşür, hortum da yuvarlaktır, kuşlar da yuvalarını hep yuvarlak hazırlar. Kızılderililer de bir ateş etrafında toplanarak bir “çember” oluşturur.

statue

Ben de Zagreb’i daireler çizerek dolaşıyorum. İşte Zrinjevc Parkı’nın çimleri üzerinde dolaşıyorum. Çimler elektriği alır, insanı dinlendirir. Kahvelerde İbrahim Tatlıses değil klasik müzik çalıyor. Tarihin, kültürün, sanatın tadına varıyorum. Uçan balon satan yaşlı adam gülümsüyor. Gölde ördekleri besliyorlar.  Bu iyi ama balık tutanlara kızıyorum. Masum bir hayvanı aldatıp, canını almak sanki bir marifet mi? Tutup keşke tekrar denize atsalar.

St. Mark Kilisesi

Gündelik hayatın şekillendiği, taze meyve ve sebzelerin satıldığı Dolac köylü pazarını şöyle bir turladım. Kamenita Vrata aslında XIII. yüzyılda inşa edilen kemerli bir sur kapısı; ama buranın asıl önemi bu duvarda asılı duran Meryem Ana Portresinden geliyor. Yangından sadece bu portre kurtulduğu için burası kutsal kabul edilmiş ve Katolikler için çok popüler bir ziyaret “makamı”.

St. Mark Kilisesi

Rengârenk seramikle oluşturulan ilginç St. Mark Kilisesi’nin çatısını dev bir Hırvat bayrağı süslüyor. Daha sonra sıra ile 900 yıllık Maksimim Parkı’nı, XVII. yüzyılda Cizvitlerin inşa ettiği St. Catherine Kilisesi’ni, Kral Tomislav Sarayı’nı, Mirogoç Mezarlığı’nı ve opera binasını görmenizi öneririm!

Zagrebliler tiyatroya ve edebiyata çok meraklıdır. Başkentin her köşesinde bir Hırvat yazarın büstüne rastlarsınız. Barok mimarisinin süslediği yukarı mahalle Gradec’te, Lotrscak Kilisesi’nin kulesinden XIII. yüzyıldan bugüne ulaşan bir gelenekle her gün tam saat 12:00’de bir top atılır.

Modern Sanatlar Müzesi ile Hırvat Güzel Sanatlar Akademisi’nden birbirini takip eden resim sergileri sizi bekliyor. Stross Mayer Meydanı’nda piskoposun heykeli Hırvatların ünlü heykeltıraşı Ivan Mestrovic’in imzasını taşıyor. Geleneksel rengârenk elbiseleri ile Hırvat çocukları etrafta koşuşuyor. Çok neşeliler. Belki de bir törene, bir eğlenceye gidiyorlar. Sonra opera binasına hâkim bir kahvede büyük bir zevkle limonlu çayımı yudumluyorum. Gezinin belki de bana en fazla zevk veren anlarını yaşıyorum. Bir kentin esas kimliği ara sokaklarıdır. Arka sokaklarda dolaşıyorum. Yaşlı, genç herkes elinde bir müzik aleti tınılarını sokaktakilerle paylaşıyor. Dilenmiyorlar, sokaklara ayrı bir tat veriyorlar!

Zagreb’in tarihini yansıtan çizimler, el sanatları ve dokümanları Zagreb Müzesi’nde bulabilirsiniz. Çiçek pazarından geçiyorum. Havadaki çiçek kokularını derin derin içime çekiyorum. Renkli şemsiyelerin altında oturan insanlar kahve içip komşuları ile sohbet ediyorlar. Ne ararsanız var. Sebze, meyve, biblolar, pullar, madalyonlar, hasır eşyalar, plaklar, kitaplar ve tablolar… Burası Zagreb’in dinamik yüzü. Artık güneş yavaş yavaş bu coğrafyayı kızıla boyuyor. 

Zagreb Camii Külliyesi’nde, konferans salonu, çıraklar okulu, hastane, müzik evi, masa tenisi, spor olanakları ve elbette bir de camisi bulunmaktadır. Bu kompleks spor, kültür ve eğitim birimleri ile doğru bir örnektir.

İstanbul Pera Palas’ı varsa, Zagreb’in de Regent Esplanade Oteli vardır. Orient Ekspres’in ünlü yolcuları burada konaklarmış. Konukları arasında Mareşal Tito, Maria Callas, Pele, Orson Welles, Ava Gandner ve hatta İngiltere Kraliçesi de var.

Zagreb Katedrali

Zagreb’in kalbi Ban Jelacic Meydanı’nda atar. Bu zat aslında bir “validir.” 1848 yılında Macarlara karşı ilk ayaklanmayı başlattığı için bir halk kahramanı ilan edilmiş,  adını taşıyan bu meydanı, at sırtındaki bir heykeli süslemiş.

Gene Havaalanındayız. Genellikle büyük havaalanlarını sevmem. Bu beton, cam ve alüminyumdan oluşan kapalı kutularda kendimi huzursuz hissediyorum. Asık suratlı polis ve güvenlik memurları, bantlara yatay olarak bırakılan çantalar, plastik kutulara arka arkaya sıralanan cep telefonları ile kemerler, sizi arayan eldivenli kuru eller, ruhsuz uzun koridorlar, mavi yönlendirme okları, merdivenler, mekanik ve abartılı bir ses tonu ile sık sık sizi rahatsız eden anonslar, fiyatları astronomik büfeler ile kahveler… Sonra uçağa binince de ha bire tekrarlanan “uçak düşerse ne yapmanız” gerektiğini iki dilde anlatan ve herkesi bıktıran uzun uzun yasal açıklamalar! Ama bazen ufak uçakların konduğu yeşiller içinde sevimli ahşap havaalanları vardır. Uçaktan inip farklı bir atmosferi içinize sindirerek sevinçle yeni bir coğrafyaya yürürsünüz.

Evet, artık uçak havalanıyor. Dışarıda hava soğuk, sessiz.

Zagreb artık geride kaldı!

Eğer bu gezi yazımızı beğendiyseniz

Bin Yıllık Minyatür Dalmaçya Kenti Dubrovnik hakkındaki gezi yazımızı da okumanızı tavsiye ederiz.
https://bizgezginler.com/orhan-kural/bin-yillik-minyatur-dalmacya-kenti-dubrovnik/

Türkiye Gezginler Kulübü Resmi Web Sitesi
https://www.turkiyegezginlerkulubu.com/