Cebelitarık (Gibraltar)

Akdeniz ile Atlas Okyanusu’nun birleştiği, Avrupa Kıtası’nın son bulduğu noktada, İspanya’nın en güneyinde İngiltere’ye bağlı küçük ülkenin adıdır Cebelitarık (Gibraltar)…

Bu harika ülkede hem İspanyol hem de İngiliz kültürünün derin izlerini harika bir harmoni içinde görebilirsiniz.

Cebelitarık her ne kadar Avrupa Kıtası içinde olsa da ulaşımı pek kolay değildir. Sadece Türkiye için değil, tüm dünya için bu durum geçerlidir çünkü Cebelitarık’ta pek küçük bir havaalanı vardır ve sadece İngiltere ve Fas’tan direk uçuşlar bulunmaktadır. İspanya’dan karayolu ile geçiş yapılabilmektedir ama İngiltere’nin AB’den çıkması ve Schengen Vizesi uygulamasına dahil olmaması nedeniyle bu geçiş AB içindeki gibi kolay değildir. Sınır kapısından pasaportunuza giriş ve çıkış işlemlerini yaparak Cebelitarık içine giriş-çıkış yapabiliyorsunuz (Bu durum Cebelitarık’ta çalışıp, İspanya’da oturanlar için de aynı)

Cebelitarık kelime olarak Tarık’ın Kaya’sı demektir.  711 yılında Tanca Valisi Tarık Bin Ziyad Kuzey Afrika’dan Avrupa kıyılarına çıkarak Güney Avrupa’daki ilk Müslüman toplulukların temelini atmıştır ve 600 yıl boyunca bu toprakları yönetmişlerdir.

Cebelitarık tarih boyunda defalarca kuşatılmış ve işgal edilmiştir. 1309 yılında Müslüman koloniler savaşı kaybedince bu topraklar İspanyol egemenliğine geçmiştir. Hatta bu yıllarda İspanyol hükümeti Cebelitarık topraklarına kimsenin yerleşmesini sağlayamayınca Astilya Kralı 4. Ferdinand bir teşvik yasası çıkarmış. Krala ihanet edenler hariç hırsızlara, katillere, dolandırıcılara Cebelitarık’a yerleşip bir yıl bir gün oturmaları halinde idam cezaları olsa dahi özgürlük vaat ederek gümrükleri kaldırmıştır.

Cebelitarık’a Tarık’ın Kayası denmesinin en önemli nedeni bu küçük ülkenin belki de yarısının bu Kaya’dan ibaret olmasıdır ve bir turist olarak bu Kaya’yı ziyaret etmediğiniz sürece pek de Cebelitarık’ı ziyaret etmiş sayılmazsınız çünkü bütün önemli gezilecek yerler bu kaya parçası üzerindedir.

Cebelitarık’ın Kayası’nın üzerindeki en önemli yer şüphesiz ki turistlerin de çok keyif aldığı “Maymunlar Sığınağı’dır”. Bugün Avrupa Kıtası üzerinde esaret altında olmayan, vahşi ortamında yaşayan tek maymun cinsi Cebelitarık’taki Berberi Maymunları’dır. Meyve ve sebze ağırlıklı beslenen bu maymunlar aslında Kuzey Afrika kökenli olsalar da Cebelitarık ile özdeşleşmişlerdir. Turistlerin yanlarına kadar gidebildiği bu maymunların insanlara zarar verdiği görülmese de evcil olmadığının hatırlanması gereklidir. Maymunlar Cebelitarık’ta olduğu üzere Cebelitarık İngiliz egemenliğinde olacaktır şeklinde bir inanış vardır. Her ne kadar basit bir inanış gibi gözükse de İkinci Dünya savaşı sırasında ülkedeki maymun nüfusu azalınca dönemin İngiltere Başbakanı Churcill gizlice Kuzey Afrika’dan yeni maymunlar getirterek Cebelitarık’ta bulunan maymun nüfusunun tekrar artmasını sağlamıştır. Günümüzde 250 kadar maymun Cebelitarık’ta yaşamaktadır.

Cebelitarık’ta tarih boyunda stratejik önemi nedeniyle çok sayıda savaş ve kuşatmaya tanıklık etmiştir bu nedenle Kaya’nın içinde 10.000 kişinin yaşayabileceği şekilde tasarlanmış sığınaklar bulunmaktadır (Okul, kilise, hastane gibi sosyal mekanlar bile bu sığınak içinde bulunmaktadır)… Bu kadar büyük sığınakların rahatlıkla konuşlandırılabilmiş olması aslında Kaya’nın içinin tamamen mağara sistemlerinden oluşmuş olmasıdır. Bir zamanlar bu mağara sistemlerinin Akdeniz’in altından Kuzey Afrika’ya kadar ulaştığına inanılsa da modern cihazlar ile bu bilginin doğru olmadığı ve mağaraların çok derin olmakla beraber bir sonunun olduğunu kanıtlamıştır.

Kaya içindeki en büyük mağara (bugün akustik güzelliği nedeniyle konser salonu olarak kullanılan) St. Mitcheal Mağarası’dır.

Cebelitarık Kayası üzerindeki diğer önemli bir yapı Mağribi Kalesi’dir. Kale ilk olarak 1068 yılında inşa edilmiştir. İki yüzyıl sonra İspanyollar tarafından talan edilen kale 14. yy’da ikinci Fas işgalinde tekrardan inşa edilmiştir. Günümüzde kale ilk kurulduğu orijinal yerinde bulunmaktadır. Kalede dalgalanan bayrak Cebelitarık’ın her yerinden görülebilir.

Cebelitarık (Gibraltar) İngiliz himayesinde olduğu için para birimi Pound olmakla beraber her yerde Euro’da geçmektedir. Bir vergi cenneti olan Ceberitarık’da alkollü içecek fiyatları çok çok ucuz olmakla beraber su çok pahalıdır bu nedenle yerel halk “Su içeceğine viski iç, daha ucuz olur ama sakın buz isteme” şeklinde su ücretinin pahalılığını esprili bir dille anlatmaya çalışmaktadır.

Cebelitarık’ta herkesin bir işi vardır ve sosyal güvenlik sistemi çok gelişmiştir. Ülkede yapılamayan bir tıbbı operasyon durumunda hasta ambulans uçak ile Londra’ya sevk edilmektedir ve bütün bu hizmetler ücretsizdir. Üniversite eğitimi Cebelitarık’ta olmadığı için okullarından mezun olanlar talep etmeleri durumunda yine ücretsiz olarak İngiltere’deki okullara gönderilmektedir ama bu burs karşılığında, mezuniyet sonrası belli bir süre Cebelitarık’ta ikamet zorunluluğu bulunmaktadır. Ülkeye (iş imkanları nedeniyle) özellikle inşaat işlerinde çalışmak üzere 6.000 İspanya vatandaşı günü birlik giriş – çıkış yapmaktadır.

Kaya dışında bulunan en ünlü yer ise ana caddesi (Main Street) olmaktadır. Bu yolun sonundaki yapı 1728 yılında beri Valilik olarak kullanılmaktadır. Bu cadde üzerinde çok sayıda pub bulunmakta olup yerel lezzetler hem İngiliz hem de İspanyol mutfağından esinlenmiştir. Özellikle deniz ürünleri çok lezzetlidir.

Cebelitarık’taki diğer önemli bir etkinlik derin deniz balıkçılığıdır. Turistlerin de gözlemci olarak katılabildiği bu balıkçı teknelerinde kılıç balığı, ton balığı gibi büyük balıklar avlanmaktadır. Bunun dışında Yunus Balığı ve Balina gözlem turları da Cebelitarık’ta çok yaygındır.

Son olarak Cebelitarık aynı zamanda pek çok İngiliz’in evlenmek için tercih ettiği romantik bir noktadır. Özellikle Beatles Grubu’nun efsanevi üyesi John Lennon ve eşi Yoko Ono evlenmek için Cebelitarık’ı seçtiklerinden beri bu ülkede çok sayıda evlilik töreni yapılmaktadır.